พระพุทธรูปและปางต่างๆ: นิทรรศการเดือนพฤษภาคม ที่ห้องสมุดชิปท์เว็ท
- 23 เม.ย.
- ยาว 2 นาที
นำเสนอ: พระปางสมาธิ ( ปางตรัสรู้) — สัญลักษณ์ของการ "ตื่นรู้" หรือการค้นพบความจริงอันสูงสุดของธรรมชาติที่ถูกปกปิดไว้ด้วยกิเลสและความหลง (อวิชชา)
เมื่อพระพุทธองค์ทรงชนะมาร บันทึกช่วงเวลาที่แน่นอนของชัยชนะทางจิตวิญญาณและความมุ่งมั่นที่ไม่สั่นคลอน ในเดือนพฤษภาคม ซี่งเป็นเดือนแห่งวันวิสาขบูชา ซึ่งพระพุทธเจ้าได้ประสูตร (เกิด) ตรัสรู้ (บรรลุธรรม) และ ดับขันธปรินิพพาน (ละพระสังขาร) วัดป่าชิปท์เว็ท และห้องสมุดชิปท์เว็ทมีความยินดีที่จะนำทุกท่านเดินทางต่อในโลกแห่งศิลปะและสัญลักษณ์ทางพุทธศาสนา
สำหรับเดือนพฤษภาคมนี้ เราขอนำเสนอนำเสนอพระพุทธรูปปางสมาธิ หรือเรียกอีกอย่างว่าปางตรัสรู้ (dhyana mudra) สัญลักษณ์ของการ "ตื่นรู้" หรือการค้นพบความจริงอันสูงสุดของธรรมชาติที่ถูกปกปิดไว้ด้วยกิเลสและความหลงอันได้แก่ความไม่รู้ รู้ไม่จริง รู้สิ่งที่ไม่ทำให้พ้นทุกข์ (อวิชชา)
ความเข้าใจในพุทธลักษณะ: ปางสมาธิ (ตรัสรู้)
กายวิภาคแห่งปางตรัสรู้
พระพุทธรูปอยู่ในพระอิริยาบถประทับนั่งขัดสมาธิราบ
พระหัตถ์: วางหงายซ้อนกันบนพระเพลา (ตัก) โดยพระหัตถ์ขวาวางทับพระหัตถ์ซ้าย
พระชงฆ์ (แข้ง): พระชงฆ์ขวาทับพระชงฆ์ซ้าย
ความเป็นมาของปางสมาธิและการตรัสรู้
หลังจากที่พระบรมโพธิสัตว์ทรงมีชัยชนะเหนือพญามารแล้ว พระองค์ทรงบำเพ็ญสมาธิต่อไปจนจิตตั้งมั่นบริสุทธิ์ผ่องใส และทรงบรรลุความรู้แจ้งอันสูงสุดที่เรียกว่า "การตรัสรู้" ในคืนวันเพ็ญเดือน 6 ณ พุทธคยา ประเทศอินเดีย โดยทรงบรรลุญาณหยั่งรู้ตามลำดับดังนี้:
ปฐมยาม (ช่วงค่ำ): บรรลุ ปุพเพนิวาสานุสติญาณ ระลึกชาติได้
มัชฌิมยาม (ช่วงดึก): บรรลุ จุตูปปาตญาณ รู้แจ้งการเวียนว่ายตายเกิดของสัตว์โลกตามอำนาจแห่งกรรม
ปัจฉิมยาม (ช่วงใกล้รุ่ง): บรรลุ อาสวักขยญาณ ความรู้แจ้งในธรรมที่ทำให้สิ้นกิเลส
พระพุทธรูปเด่นประจำเดือนนี้
สำหรับนิทรรศการประจำเดือนนี้ เรามีความยินดีที่จะนำเสนอ พระพุทธรูปที่แตกต่างกันสามองค์ ซึ่งเป็นตัวแทนของพระปางนี้
พระปางสมาธิรูปแบบเมืองแคนดี ประเทศศรีลังกา เกศโมลีเป็นสัญญาลักษณ์แห่งปัญญาตรัสรู้ ฐานดอกบัวเป็นสัญญาลักษณ์แห่งความความบริสุทธิ์
พระพุทธรูปแบบศรีลังกา เมือง Kandy วัสดุทองเหลือง มีเกศโมลีเป็นเครื่องหมายการตัสรู้ ฐานดอกบัวสัญญาลักษณ์แห่งความบริสุทธิ์ พระปางสมาธิ รูปแบบจากทางภาคเหนือของประเทศไทย ขัดสมาธิเพชร แกะสลักด้วยหินอ่อนสีดำ
พระพุทธรูปปางสมาธิ รูปแบบจากภาคเหนือของประเทศไทย วัสดุหินอ่อนแกะสลัก
📍 สถานที่: ห้องสมุดชิปท์เว็ท, Storveien 31A, 1816 Skiptvet
📅 วันที่: 1 – 10 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 พระปางสมาธิ วัสดุแก้วหล่อ ฐานปิดทองคำเปลว
10 – 30 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 พระพุทธรูปแบบศรีลังกา เมือง Kandy
20 – 31 พฤษภาคม พ.ศ. 2569 พระปางสมาธิหินแกะสลัก รูปแบบจากภาคเหนือของประเทศไทย
🕒 เวลาทำการ*:
จันทร์: 10:00 น. – 19:00 น.
อังคาร: 13:00 น. – 19:00 น.
พุธ: 10:00 น. – 16:00 น.
พฤหัสบดี: 13:00 น. – 19:00 น.
ศุกร์: ปิดทำการ
เสาร์: 10:00 น. – 15:00 น.
อาทิตย์: ปิดทำการ
ขอเชิญทุกท่านร่วมสำรวจสัญลักษณ์ที่ลึกซึ้งและความสงบเบื้องหลังพุทธลักษณะอันศักดิ์สิทธิ์เหล่านี้ด้วยกัน
*โปรดตรวจสอบข้อมูลล่าสุดได้ที่เว็บไซต์ของห้องสมุดชิปท์เว็ท
พระพุทธเจ้า "ตรัสรู้อะไร"?
หัวใจสำคัญของการตรัสรู้คือการค้นพบความจริงของธรรมชาติที่เชื่อมโยงกันอย่างเป็นระบบ ดังนี้:
ปฏิจจสมุปบาท (กฎแห่งเหตุและผล)
ทรงรู้แจ้งถึง กระบวนการเกิดและดับของความทุกข์ ว่าทุกสิ่งไม่ได้เกิดขึ้นลอยๆ แต่มีเหตุปัจจัยต่อกันเป็นลูกโซ่ (เช่น เพราะมีอวิชชา จึงมีตัณหา จึงเกิดภพชาติและความทุกข์) หากดับที่เหตุก็จะดับผลได้
อริยสัจ 4 (ความจริงอันประเสริฐ)
ทรงสรุปความจริงเป็น 4 ประการ เพื่อใช้เป็นกรอบในการแก้ปัญหาชีวิต:
ทุกข์: สภาวะที่ทนได้ยาก (ปัญหา)
สมุทัย: เหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ (สาเหตุของปัญหา คือ ตัณหา/ความอยาก)
นิโรธ: การดับทุกข์ (เป้าหมาย คือ ความดับสิ้นแห่งปัญหา)
มรรค: ข้อปฏิบัติให้ถึงความดับทุกข์ (วิธีการลงมือทำเพื่อแก้ปัญหา)
อริยมรรคมีองค์ 8 (หนทางสายกลาง):
คือ วิธีปฏิบัติ เพื่อทำลายวงจรของปฏิจจสมุปบาท และเข้าสู่อริยสัจประการที่ 4 โดยในส่วนของวิธีการลงมือปฏิบัติ ประกอบด้วย ความเห็นชอบ, ความดำริชอบ, การพูดชอบ, การทำชอบ, การเลี้ยงชีพชอบ, ความเพียรชอบ, การระลึกชอบ และการตั้งจิตมั่นชอบ
ไตรสิกขา (ข้อปฏิบัติที่ต้องศึกษา 3 ประการ)
คำว่า "ชอบ" ในอริมรรค หมายถึง ถูกต้อง เพียงพอ และเหมาะสม เราจึงสามารถจัดอริยมรรคมีองค์ 8 ตามหลักไตรสิกขา อันได้แก่ ศีล สมาธิ ปัญญา เพื่อง่ายได้ต่อการทำความเข้าใจได้ดังนี้
หมวดปัญญา (Paññā):
ความเห็นชอบ (Right View): ความเข้าใจในความจริงของโลกและชีวิต (ตามหลักอริยสัจ 4)
ความดำริชอบ (Right Resolve): การใช้ความคิดที่ปราศจากความพยาบาทและการเบียดเบียน
หมวดศีล (Sīla):
การพูดชอบ (Right Speech): การละเว้นจากการพูดเท็จและพูดส่อเสียด (พูดให้เขาแตกแยกกัน)
การทำชอบ (Right Action): การละเว้นจากการเบียดเบียนสิ่งมีชีวิตหรือการลักขโมย
การเลี้ยงชีพชอบ (Right Livelihood): การประกอบอาชีพในทางที่ไม่เบียดเบียนหรือก่อความเดือดร้อนแก่ผู้อื่น
หมวดสมาธิ (Samādhi):
ความเพียรชอบ (Right Effort): ความมุ่งมั่นพยายามที่จะป้องกันและละทิ้งความชั่วหรืออกุศล
การระลึกชอบ (Right Mindfulness): การมีความรู้สึกตัวหรือความระลึกรู้ในกายและจิตอยู่เสมอ
การตั้งจิตมั่นชอบ (Right Concentration): การมีจิตใจที่จดจ่อแน่วแน่ ซึ่งจำเป็นต่อการทำสมาธิขั้นลึก
บทสรุป
การตรัสรู้ คือการที่พระพุทธเจ้าทรงใช้กฎ ปฏิจจสมุปบาท เพื่อเข้าใจกลไกของชีวิต จนสรุปเป็น อริยสัจ 4 และวางแนวทางปฏิบัติคือ อริยมรรค 8 เพื่อให้มวลมนุษยชาติสามารถดับทุกข์ได้ตามพระองค์
เหตุการณ์สำคัญ: ทรงบรรลุอนุตตรสัมมาสัมโพธิญาณในเวลาอรุโณทัย (รุ่งเช้า) ตรงกับขึ้น 15 ค่ำ เดือน 6 (วันวิสาขบูชา) ปัจจุบันสถานที่นี้คือ "พระมหาเจดีย์พุทธคยา" รัฐพิหาร ประเทศอินเดีย
